> ## Content Index
> Fetch the complete content index at: https://samenleven.lykledevries.nl/llms.txt
> Use this file to discover other available public pages before exploring further.

# Wat als... de reactie op 9/11 anders was geweest?
- URL: https://samenleven.lykledevries.nl/wat-als-de-reactie-op-9-11-anders-was-geweest/
- Published: 2026-09-14T08:07:33.000Z
- Updated: 2026-09-14T09:50:56.000Z
- Description: De aanslagen van 9/11 waren vreselijk. Duizenden mensen zijn omgekomen als gevolg van de gruwelijke besluiten van mensen die ze niet kenden. De reactie erop heeft de hele wereld in gijzeling genomen.
- Author: Lykle de Vries
- Tags: Gedachten

Ik was op 11 september 2001 in Amerika, in Miami. Op dat moment werkte ik voor een internationaal medisch bedrijf, en was ik met enige regelmaat in de vestiging in Miami om samen te werken met mijn collega's daar. Ik was die ochtend aan het werk gegaan zoals ik dat daar gewend was, tot een collega ons bij haar riep om op de tv in haar cubicle mee te kijken naar het nieuws. De volgende uren kregen we te horen dat we niet van het terrein af mochten, aangezien er geruchten gingen dat er ook boven Miami vliegtuigen gekaapt zouden zijn.

De directe impact voor mij was relatief bescheiden; mijn geplande terugvlucht werd een aantal dagen uitgesteld omdat het Amerikaanse luchtruim gesloten bleef. Ik kon mijn familie dezelfde dag nog berichten dat het mij goed ging, en daarmee kon ik weer over naar de orde van de dag.

Of niet? Een jaar eerder was ik zelf nog op de Twin Towers geweest. Ik kende de plek, en het deed iets met me om die plek vernietigd te zien worden. De verhalen van slachtoffers, reddingswerkers, het raakte me ook.

Maar uiteindelijk raakte de reactie van de Verenigde Staten mijn leven harder dan ik toen had kunnen bedenken. En niet alleen mijn leven, maar dat van ons allemaal.

## 9/11 veranderde de wereld niet; de reactie op 9/11 wel, en radicaal

De afgelopen week waren er logischerwijs heel veel publicaties die na 25 jaar terugblikten op de aanslagen op 9/11, en voor mij was de meest opvallende conclusie: de wereld is niet veranderd door die aanslagen, maar door de reactie daarop. En die reactie heeft het mogelijk gemaakt dat zowat al onze vrijheden, en die van de andere mensen op deze hele wereld, verminderd zijn.

De veranderingen die als gevolg van de aanslagen op 9/11 plaatsvonden hebben vooral de rechten van burgers verminderd, hun privacy ernstig aangetast en het leven gekost aan meer dan vier miljoen wereldburgers. Tegelijkertijd hebben de schendingen van onze basale burgerrechten en privacy niet geleid tot de belo0fde vermindering van terrorisme. In tegendeel: er zit nu een fascist op de presidentsstoel van de Verenigde Staten, de Amerikaanse burgers worden belaagd door ICE en wereldwijd worden wij allemaal gesurveilleerd door niet alleen vreemde overheden, maar vooral ook door commerciële bedrijven. En dat gedrag is genormaliseerd geraakt.

## Het verdriet is veel groter dan de direct getroffenen

De aanslagen waren vreselijk. Duizenden mensen zijn omgekomen als gevolg van de gruwelijke besluiten van mensen die ze niet kenden. De reactie erop heeft de hele wereld in gijzeling genomen. Voorbij de vier miljoen doden die de War on Terror heeft gekost, koste het ons onze vrijheden en leefomgeving, zonder dat we er iets goeds voor terug kregen.

## De artikelen die ik las:

- [**Today We Must Finally Remember What The 9/11 Commemorations Ignore** (Today We Must Finally Remember What The 9/11 Commemorations Ignore)](https://www.forever-wars.com/today-we-must-finally-remember-what-the-9-11-commemorations-ignore/?%5F%5FreadwiseLocation=&ref=samenleven.lykledevries.nl)

> The horrors of 9/11—of one day of airstrikes—became a relentless, most often useless litany of airstrikes (and more) launched on a gigantic swath of the world for 25 years and counting. Those U.S. strikes became routine, and with only rare challenges to their basic legitimacy.

- [**De erfenis van 9/11: intrusieve surveillance en schending grondrechten onder economische druk van de VS**](https://hrif.eu/2026/09/de-erfenis-van-9-11/?ref=samenleven.lykledevries.nl) ([De erfenis van 9/11: intrusieve surveillance en schending grondrechten onder economische druk van de VS](https://read.readwise.io/read/01m28x42kp0vbgcfsqqeyp5dvy?ghostreaderConversation=01m2fb3vpcg8171kwex1mvzk84&ref=samenleven.lykledevries.nl))

> Maar omdat er keer na keer weer nieuwe aanslagen zijn wordt er – zonder aantoonbaar bewijs van effectiviteit – iedere keer weer een tandje bij gezet in het veiligheidstheater. En terwijl vele mensen alleen naar de FATF kijken als pseudo-officieel internationale club, wordt iets belangrijks vergeten: Landen die niet wilden meedoen worden op een naming-shaming grijze of zwarte lijst geplaatst. En dan is er de druk vanuit de VS.

- [**September 11, 2025**](https://tdl.com/september-11-2025?ref=samenleven.lykledevries.nl) ([September 11, 2025](https://read.readwise.io/read/01k6vys0sfnrtr3w1p5ajbmy8e?ghostreaderConversation=01m2fb3vpcg8171kwex1mvzk84&ref=samenleven.lykledevries.nl))

> Those 25 years have shown us enough to see the record can be interpreted to suit the interests of the moment. While some, in the events following the collapse of the towers, it was mere hours before others would agitate the same record to be used as a tool to further a different agenda.

- [**Checks and Balance newsletter: What America can learn from New York’s resilience after 9/11**](https://www.economist.com/the-americas/2026/09/12/what-america-can-learn-from-new-yorks-resilience-after-9-11?ref=samenleven.lykledevries.nl) ([Checks and Balance newsletter: What America can learn from New York’s resilience after 9/11](https://www.economist.com/united-states/2026/09/11/checks-and-balance-newsletter-what-america-can-learn-from-new-yorks-resilience-after-911?link%5Fsource=ta%5Fbluesky%5Flink&taid=6aa530baf42603000155d257&utm%5Fcampaign=trueanthem&utm%5Fmedium=social&utm%5Fsource=bluesky&%5F%5FreadwiseLocation=))
- [**The Day After**](https://tdl.com/the-day-after?ref=samenleven.lykledevries.nl) ([The Day After](https://read.readwise.io/read/01k6vz9mqq21dkmajda15ntxyr?ghostreaderConversation=01m2fb3vpcg8171kwex1mvzk84&ref=samenleven.lykledevries.nl))

> Like many people, I’ve lost a lot yesterday. I’ve lost some friends, and I think all of us lost something else. I can’t put my finger on it. Maybe it’s innocence; Maybe it’s a certain naivete; Maybe it’s something else. What I do know is that what I saw yesterday is something that I hope to never have to witness again in my life; What I know is that those pictures will be forever etched in my mind; What I know is that my life will never be the same. How will it change, I don’t know but I do know that I was changed yesterday.

- [**How the ‘War on Terror’ Went Global - and Backfired on the United States**](https://zeteo.com/p/how-the-war-on-terror-went-global?ref=samenleven.lykledevries.nl) ([How the ‘War on Terror’ Went Global - and Backfired on the United States](https://read.readwise.io/read/01m25xkmhzp9xmje9k8ag3qxs1?ghostreaderConversation=01m2fb3vpcg8171kwex1mvzk84&ref=samenleven.lykledevries.nl))

> But while the War on Terror was a choice – a choice made by American elites in both parties, after exploiting the post-9/11 fear and bloodlust to manufacture consent – and for the peoples of the Middle East and Southwest Asia a death sentence, it was also, for many rising powers around the world, an opportunity.

- [**‘No Bigger Failure’**](https://www.jewishcurrents.org/no-bigger-failure?ref=samenleven.lykledevries.nl) ([‘No Bigger Failure’](https://read.readwise.io/read/01m27jskj5h9tw3sa8p53zerfh?ghostreaderConversation=01m2fb3vpcg8171kwex1mvzk84&ref=samenleven.lykledevries.nl))

> Readers might not remember 9/11, but I’ll bet they remember October 7th, and I’ll bet they remember the feeling of righteous victimhood on the part of Israelis post-October 7th that engendered unspeakable genocidal violence. A version of that, \[and\] a recognizable one, was the way that political media elites encouraged Americans to view 9/11—that we were the righteous victims, and that now that righteous demand for vengeance would need to be satisfied.

- [**Helping the Terrorists to Win**](https://snyder.substack.com/p/helping-the-terrorists-to-win) ([Helping the Terrorists to Win](https://read.readwise.io/read/01m25xvb5shf4ak0h5ahwy7b7y?ghostreaderConversation=01m2fb3vpcg8171kwex1mvzk84&ref=samenleven.lykledevries.nl))

> The real question, I told the students, is what you do next.

> You cannot prevent every terrible thing from happening. But your freedom begins with your response.

> Sadly, Americans in power responded as the terrorists would have wanted; indeed, we exceeded their expectations, making the world much worse for ourselves and everyone else.

> Americans let the terrorists set the terms: their violence and our violence. We had an opportunity to see 9/11 more deeply, and to react in a way that would have created a safer world for generations to come. And we did not take that opportunity.